LOKALIZACJA
HISTORIA
DENDROFLORA
SYSTEMATYKA
FUNKCJE
Ogród Botaniczny jest pracownią Katedry Botaniki Instytutu Biologii Środowiska Uniwersytetu
Kazimierza Wielkiego.
Kierownikiem ogrodu jest mgr inż. Barbara Wilbrandt.
LOKALIZACJA
Ogród Botaniczny - Arboretum Uniwersytetu Kazimierza
Wielkiego, zajmujący powierzchnię 2,33 ha, zlokalizowany jest w centrum
Bydgoszczy pomiędzy ulicami Chodkiewicza, Niemcewicza, Placem Weyssenhoffa
i Aleją Powstańców Wielkopolskich. Sąsiaduje bezpośrednio z głównym kompleksem
uczelni. Jego współrzędne geograficzne wynoszą: 18°01’ E i 53°08’N.
Ogród położony jest na wysokości 46 metrów n.p.m. Na jego terenie
znajduje się staw, niewielkie wzgórze dawnego alpinarium, dwa kamienne tunele
oraz nieliczne zabudowania.
HISTORIA
Ogród posiada bardzo bogatą historię: począwszy od szkolnego
Ogrodu Botanicznego, założonego w 1930 roku, poprzez Miejski Ogród Botaniczny
(1946-1951), placówkę Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin (1951-1977),
miejski park publiczny, po Ogród Botaniczny Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego,
którego własnością jest od 1999 roku.
Arboretum w 1995 roku zostało poddane szczególnej ochronie, uznano je za
kompleksowy Pomnik Przyrody (nr rej. 1197, Rozporządzenie Nr 36). Jest on
nietypowym, przestrzennym, przykładem tej formy ochrony przyrody, kojarzonej
zwykle z pojedynczymi drzewami lub co najwyżej alejami.
DENDROFLORA
Jedynym zachowanym elementem dawnych kolekcji jest dendroflora. W ogrodzie rośnie obecnie ponad 300 gatunków i taksonów niższego rzędu drzew i krzewów liściastych i iglastych, krajowego i obcego pochodzenia, w tym unikatowych i reliktowych. Gatunki obce fitogeograficznie, pochodzą w głównej mierze z Azji i Ameryki Północnej. Niewielki udział mają drzewa i krzewy wywodzące się z terenów śródziemnomorskich, w tym z Afryki Północnej. Połowę stanowią rośliny o zasięgu obejmującym Europę. Na terenie ogrodu rośnie 15 gatunków drzew i krzewów chronionych (m. in.: brzoza niska, brzoza karłowata, wawrzynek wilcze łyko, sosna limba, wisienka stepowa, kłokoczka południowa). Z taksonów zasługujących na uwagę rosną dwa drzewa miłorzębu dwuklapowego, owocujące żółtnica pomarańczowa i kasztany jadalne, majestatyczny dąb burgundzki i kłęk kanadyjski, brzostownica japońska i wiązowce zachodnie, grujecznik japoński i bożodrzew gruczołkowaty, pięknie kwitnąca o dużych walorach dydaktycznych magnolia pośrednia i japońska oraz wiele innych drzew i krzewów interesujących z różnych względów. Uprawiane są tu drzewa i krzewy o oryginalnym pokroju, ozdobne z kwiatów, owoców, kory, pędów, przebarwiających się liści i itp. – pozwalające zwiedzającym na poznawanie różnorodności i piękna form roślinnych. Obecnie prowadzone nasadzenia wprowadzają odmiany uprawowe właściwe dla zieleni miejskiej, przez co kolekcja staje się bardziej ogrodniczo ozdobna
Wykaz interesujących gatunków
dendroflory
|
Rodzina |
Gatunek |
|
Ginkgoaceae |
Gingko biloba |
|
Pinaceae |
Picea
asperata, P. cembra |
|
|
Tsuga
canadensis |
|
Cupressaceae
|
Calocedrus
decurreus |
|
|
Chamaecyparis
pisifera |
|
Salicaceae |
Populus maximowiczii |
|
Juglandaceae
|
Carya
cordiformis |
|
Fagaceae
|
Quercus
petraea ‘Mespilifolia’ |
|
|
Castanea
sativa |
|
Ulmaceae
|
Zelkowa serrata |
|
Eucomiaceae |
Eucomia
ulmoides |
|
Moraceae
|
Maclura
pomifera |
|
Cerdiphyllaceae
|
Cercidiphyllum
japonicum |
|
Magnoliaceae |
Magnolia xsoulangiana, M. kobus |
|
Rosaceae |
Cydonia oblonga |
|
|
Keria japonica |
|
|
Pyrus calleizyana |
|
|
Rhodotypos
scandens |
|
Rutaceae |
Euodia
daniellii |
|
Leguminosae
|
Gleditsia
tricanthos |
|
Simaroubaceae
|
Ailanthus
altissima |
|
Staphylaceae
|
Staphylea
trifolia |
|
Aceraceae
|
Acer
tataricum |
|
Hippocastanaceae
|
Aesculus
flava, A. parviflora |
|
Tiliaceae
|
Tilia
americana |
|
Elaeagnaceae
|
Elaeagnus
angustifolia |
|
Oleaceae
|
Fontanesia
fortunei |
|
|
Syringa reticu |
Obwody okazalszych drzew
|
Gatunek |
Liczba |
Obwód na wys.130 cm |
|
Salix
xsepulcralis |
5 |
343, 322,
320, 260, 247 |
|
Quercus
cerris |
|
326 |
|
Salix
alba |
|
322 |
|
Qercus
robur |
|
263 |
|
Populus
alba |
2 |
258, 191 |
|
Pyrus
pyraster |
|
256 |
|
Populus
nigra ‘Italica’ |
|
244 |
|
Aesculus hippocastanum ‘Pyramidalis’ |
|
243 |
|
Fraxinus
excelsior |
2 |
229,225 |
|
Juglans
nigra |
|
222 |
|
Salix
sp. |
/2/ |
220/203 |
|
Ulmus
minor |
|
196 |
|
Pyrus
communis |
2 |
161,134 |
|
Populus
maximowiczii |
|
163 |
|
Platanus
xacerifolia |
/2/ |
160/150 |
|
Gymnocladus
dioicus |
|
155 |
|
Euodia
hupehensis |
|
138 (przy
gruncie 215) |
|
Malus
domestica |
|
130 |
|
Larix
decidua |
|
120 |
|
Acer
campestre |
/5/ |
118/105/101/90/59
|
|
Morus
alba |
|
118 |
|
Corylus
colurna |
2
/2/ |
105,
145/72 |
|
Celtis
occidentalis |
2 |
105, 109 |
|
Crataegus
monogyna |
|
90 |
|
Taxus
baccata |
2 /3/ |
66, 48/45/38 |
SYSTEMATYKA DRZEW I KRZEWÓW
Gromada : Gymnospermae – nagozalążkowe
|
Klasa |
Rodzina
Podrodzina |
Rodzaj |
Ginkgoopsida
|
Ginkgoaceae – miłorzębowate |
Gingko - miłorząb |
Taxopsia
|
Taxsaceae – cisowate |
Taxus - cis |
Pinopsida
|
Pinaceae – sosnowate |
Abies - jadła |
|
|
Sciadopityaceae – sośnicowate |
Sciadopitys - sosnica |
|
|
Taxodiaceae – cupryśnikowate |
Taxodium - cypryśnik |
|
|
Cupressaceae – cyprysowate |
|
Gromada: Angiospermae – okrytozalążkowe
KLASA: Magnoliopsida
|
Rodzina
Podrodzina |
Rodzaj |
|
Salicaceae – wierzbowate |
Populus - topola |
|
Juglandaceae – orzechowate |
Juglans - orzech |
|
Betulaceae – brzozowate |
Betula - brzoza |
|
Corylaceae – leszczynowate |
Corylus - leszczyna |
|
Fagaceae – bukowate |
Fagus -buk |
|
Ulmaceae – wiązowate |
Ulmus - wiąz |
|
Eucomiaceae – eukomiowate |
Eucomia - eukomia |
|
Moraceae – morwowate |
Morus - morwa |
|
Loranthaceae – gązewnikowate |
Viscium - jemioła |
|
Aristolochiaceae – kokornakowate |
Aristolochia - kokornak |
|
Ranunculaceae – jaskrowate |
Clematis - powojnik |
|
Berberidaceae – berberysowate |
Berberis - berberys |
|
Cercidiphyllaceae – grujecznikowate |
Cercidiphyllum - grujecznik |
|
Magnoliaceae – magnoliowate |
Magnolia - magnolia |
|
Hydrangraceae – hortensjowate |
Philadelphus - jaśminowiec |
|
Grossulariaceae – agrestowe |
Ribes - porzeczka |
|
Platanaceae – platanowate |
Platanus - platan |
|
Rosaceae – różowate |
|
|
Leguminosae – strączkowe |
|
|
Rutaceae – rutowate |
Euodia - ewodia |
|
Simaroubaceae – biegunecznikowate |
Ailanthus - bożodrzew |
|
Buxaceae – bukszpanowate |
Buxus - bukszpan |
|
Anacardiaceae – nanerczowate |
Rhus - sumak |
|
Aquifoliaceae – ostrokrzewowate |
Ilex - ostrokrzew |
|
Celastraceae – dławiszowate |
Euonymus - trzmielina |
|
Staphylaceae – kłokoczkowate |
Staphylea - klokoczka |
|
Aceraceae – klonowate |
Acer - klon |
|
Hippocastanaceae – kasztanowcowate |
Aesculus - kasztanowiec |
|
Rhamnaceae – szakłakowate |
Rhamnus - szaklak |
|
Vitaceae – winoroślowate |
Parthenocissus - winobluszcz |
|
Tiliaceae – lipowate |
Tilia - lipa |
|
Tamariceae – tamaryszkowate |
Tamarix - tamaryszek |
|
Malvaceae – ślazowate |
Hibiscus - ketmia |
|
Thymelaeaceae – wawrzynkowate |
Daphne - wawrzynek |
|
Elaengnaceae – oliwnikowate |
Elaeagnus - oliwnik |
|
Araliaceae – araliowate |
Hedera - bluszcz |
|
Cornaceae – dereniowate |
Cornus - dereń |
|
Oleaceae – oliwkowate |
Fraxinus - jesion |
|
Buddlejaceae – budlejowate |
Buddleja - budleja |
|
Apocynaceae – toinowate |
Vinca - barwinek |
|
Labiatae –wargowe |
Lavandula - lawenda |
|
Bignoniaceae – bignoniowete |
Catalpa - katalpa |
|
Caprifoliaceae – przewiertnikowate |
Kolkwitzia - kolkwicja |
|
Hypericaceae – dziurawcowate |
Hypericum - dziurawiec |
|
Lordizabalaceae – dekenejowate |
Decaisnea - dekeneja (pałecznik) |
|
Werbenaceae – werbenowate |
Callicarpa - kalicarpa (poładnia, pięknotka) |
FUNKCJE
- dydaktyczne – miejsce wykładów, ćwiczeń i konwersatoriów (botanika ogólna, botanika systematyczna, ekologia roślin, dendrologia, biogeografia, ochrona przyrody, zjawiska fenologiczne w przyrodzie, dydaktyka w nauczaniu przyrody) dla studentów biologii, geografii, nauczania zintegrowanego przyrody
· naukowo-badawcze – obserwacje fenologiczne, prace licencjackie, magisterskie powstają w oparciu o badania (bądź część) przeprowadzane na terenie ogrodu
· rekreacyjno-wypoczynkowe – tradycyjne miejsce spacerów okolicznych mieszkańców, oraz odpoczynku studentów w przerwach między zajęciami. Ogród jest ogólnodostępny. Obowiązuje przestrzeganie ustanowionego zarządzeniem Rektora regulaminu
Koncepcja strony: Malwina Wilbrandt
